Gewicht hersenen
De hersenen van een volwassene wegen ongeveer 1,2–1,4 kg: bij mannen gemiddeld zo'n 1.350 gram, bij vrouwen 1.200–1.250 gram. Dat is maar 2 % van je lichaamsgewicht, terwijl je hersenen in rust zo'n 20 % van je energie gebruiken.
- Volwassen man
- ca. 1.350 g (meestal 1.200–1.500 g)
- Volwassen vrouw
- ca. 1.200–1.250 g (meestal 1.100–1.400 g)
- Pasgeborene
- ca. 350–400 g
- Aandeel lichaamsgewicht
- ca. 2 %
- Aandeel energieverbruik
- ca. 20 %
- Zenuwcellen
- ca. 86 miljard
- Volume
- ca. 1,2–1,3 l
Gewicht hersenen per leeftijd
Na de geboorte groeien de hersenen enorm snel: na een jaar is het gewicht ongeveer verdrievoudigd en met 6 jaar is zo'n 90 % van het volwassen gewicht bereikt. Het maximum ligt rond 20 jaar; vanaf 40–50 jaar nemen de hersenen langzaam af, tot 80 jaar meestal 5–10 %.
| Leeftijd | Gewicht hersenen (ca.) |
|---|---|
| Pasgeborene | 350–400 g |
| 1 jaar | 900–1.000 g |
| 3 jaar | ca. 1.100 g |
| 6 jaar | ca. 1.200 g |
| 20–40 jaar | mannen ca. 1.350–1.400 g, vrouwen ca. 1.200–1.250 g |
| 80 jaar | ca. 5–10 % minder dan op 30-jarige leeftijd |
Mannen en vrouwen
De hersenen van mannen zijn gemiddeld ongeveer 10 % zwaarder, vooral omdat mannen groter zijn. Binnen het normale bereik zegt hersengewicht weinig over intelligentie; de bouw en verbindingen zijn belangrijker. Er zijn gezonde volwassenen bekend met 1.000 gram en met 1.700 gram hersenmassa.
Vergelijking met dieren
De zwaarste hersenen in het dierenrijk heeft de potvis, met zo'n 8 kg, gevolgd door de Afrikaanse olifant met 4,5–5,5 kg. Ten opzichte van het lichaamsgewicht scoort de mens hoog: bij een olifant zijn de hersenen ongeveer 0,1 % van het lichaamsgewicht, bij de mens zo'n 2 %.
| Soort | Gewicht hersenen (ca.) | Aandeel lichaamsgewicht (ca.) |
|---|---|---|
| Potvis | 7,8–8 kg | 0,02 % |
| Afrikaanse olifant | 4,5–5,5 kg | 0,1 % |
| Tuimelaar | ca. 1,6 kg | ca. 1 % |
| Mens | 1,2–1,4 kg | ca. 2 % |
| Paard | ca. 500–650 g | ca. 0,1 % |
| Chimpansee | ca. 400 g | ca. 0,8 % |
| Hond (middelgroot) | ca. 70–100 g | ca. 0,3–0,5 % |
| Kat | ca. 25–30 g | ca. 0,8 % |
Waar het gewicht in zit
- Water: ca. 75–80 %
- Vet (vooral in de myelineschede): ca. 60 % van de droge massa
- Grote hersenen: zo'n 80–85 % van het gewicht
- Kleine hersenen: ca. 10 % van het gewicht, maar zo'n 80 % van alle zenuwcellen
- Energieverbruik: ca. 20 watt, zo'n 400–500 kcal per dag
Omrekening: 1,35 kg
| Eenheid | Waarde |
|---|---|
| g | 1.350 |
| kg | 1,35 |
| lb | 2,97624 |
| oz | 47,6198 |
| st | 0,212589 |
Ter vergelijking
| Object | Gewicht | Verhouding |
|---|---|---|
| Kat | 4,2 kg | 1 Kat ≈ 3,1 × Hersenen |
| Pasgeboren baby | 3,4 kg | 1 Pasgeboren baby ≈ 2,5 × Hersenen |
| 1 liter water | 998 g | 1 Hersenen ≈ 1,4 × 1 liter water |
| Basketbal | 600 g | 1 Hersenen ≈ 2,3 × Basketbal |
| Voetbal | 430 g | 1 Hersenen ≈ 3,1 × Voetbal |
| Smartphone | 190 g | 1 Hersenen ≈ 7,1 × Smartphone |
Veelgestelde vragen
Hoeveel wegen menselijke hersenen?
Ongeveer 1,2–1,4 kg; bij mannen gemiddeld zo'n 1.350 gram, bij vrouwen 1.200–1.250 gram.
Hoe zwaar zijn de hersenen van een baby?
Bij de geboorte ongeveer 350–400 gram, na een jaar al 900–1.000 gram.
Welk dier heeft de zwaarste hersenen?
De potvis, met ongeveer 8 kg, gevolgd door de Afrikaanse olifant met 4,5–5,5 kg.
Hoeveel procent van je gewicht zijn je hersenen?
Ongeveer 2 %, maar ze verbruiken in rust zo'n 20 % van je energie.
Bronnen
- Dekaban & Sadowsky 1978 (Annals of Neurology)
- Herculano-Houzel, The Human Brain in Numbers (2009)
- Roth & Dicke 2005 (Trends in Cognitive Sciences)