Gewicht skelet
Het skelet van een volwassene weegt in het levende lichaam zo'n 8–13 kg, ongeveer 12–15 % van het lichaamsgewicht; bij 70 kg is dat rond de 10 kg. Daarvan is maar 2,5–3,5 kg botmineraal; de rest is collageen, water en beenmerg.
- Gewicht skelet (levend)
- ca. 8–13 kg
- Aandeel lichaamsgewicht
- ca. 12–15 %
- Botmineraal (DXA)
- mannen ca. 3 kg, vrouwen ca. 2,3–2,5 kg
- Aantal botten volwassene
- 206
- Aantal botten pasgeborene
- ca. 270–300
- Calcium in het lichaam
- ca. 1 kg, waarvan 99 % in de botten
- Langste bot
- dijbeen, ca. 45–50 cm
Waar het gewicht van je skelet in zit
Bot is een composietmateriaal: mineraalkristallen (hydroxyapatiet van calcium en fosfaat) maken het hard, collageenvezels maken het veerkrachtig. Compact bot heeft een dichtheid van ongeveer 1,9 g/cm³, bijna twee keer zo veel als water.
| Bestanddeel | Aandeel botgewicht (ca.) |
|---|---|
| Mineraal (hydroxyapatiet) | 60–70 % |
| Organische matrix (vooral collageen) | 20–30 % |
| Water | ca. 10 % |
Skelet per leeftijd en geslacht
Een pasgeboren baby heeft nog zo'n 270–300 botten, vaak deels kraakbeen; doordat er botten vergroeien (zoals de schedel en het heiligbeen) houdt een volwassene er 206 over. De maximale botmassa (piekbotmassa) bereik je rond je 25e–30e. Daarna neemt de botmassa langzaam af; bij vrouwen gaat dat in de eerste jaren na de overgang snel, vaak 2–3 % per jaar.
| Groep | Botmineraal (hele lichaam, ca.) | Skelet levend (ca.) |
|---|---|---|
| Vrouw, 30 jaar | ca. 2,3–2,5 kg | ca. 8–10 kg |
| Man, 30 jaar | ca. 3–3,5 kg | ca. 10–13 kg |
Bijzondere botten
- Dijbeen (femur): langste en zwaarste bot, ongeveer een kwart van je lengte
- Stijgbeugel in het middenoor: kleinste bot, ca. 3 mm en maar enkele milligrammen zwaar
- Schedel: ca. 22 botten (zonder gehoorbeentjes); de hersenen erin wegen ongeveer 1,3 kg (gewicht hersenen)
- Wervelkolom: 24 losse wervels plus heiligbeen en stuitje
- Handen en voeten: samen meer dan de helft van alle botten
Sterke botten
Krachttraining en belasting door wandelen en springen stimuleren de botopbouw. De Gezondheidsraad adviseert volwassenen 950–1.000 mg calcium per dag; voor vitamine D gelden extra adviezen voor onder anderen 70-plussers en mensen met een donkere huid. Ondergewicht vergroot de kans op botontkalking; breek je zonder flinke val een bot, overleg dan met je huisarts. Hoe je gewicht is verdeeld over vet en vetvrije massa, laat de vetpercentage-calculator zien.
Omrekening: 10,5 kg
| Eenheid | Waarde |
|---|---|
| g | 10.500 |
| kg | 10,5 |
| lb | 23,1485 |
| oz | 370,377 |
| st | 1,65347 |
Ter vergelijking
| Object | Gewicht | Verhouding |
|---|---|---|
| Gemiddeld gewicht | 78,5 kg | 1 Gemiddeld gewicht ≈ 7,5 × Skelet |
| Wasmachine | 72 kg | 1 Wasmachine ≈ 6,9 × Skelet |
| Labrador | 30 kg | 1 Labrador ≈ 2,9 × Skelet |
| Europallet | 25 kg | 1 Europallet ≈ 2,4 × Skelet |
| Kat | 4,2 kg | 1 Skelet ≈ 2,5 × Kat |
| Pasgeboren baby | 3,4 kg | 1 Skelet ≈ 3,1 × Pasgeboren baby |
Veelgestelde vragen
Hoeveel weegt een menselijk skelet?
In het levende lichaam ongeveer 8–13 kg, zo'n 12–15 % van het lichaamsgewicht.
Hoeveel procent van je gewicht zijn botten?
Ongeveer 12–15 %; bij 70 kg dus zo'n 9–11 kg.
Hoeveel botten heeft een mens?
Een volwassene heeft 206 botten, een pasgeborene nog zo'n 270–300.
Wat is het zwaarste bot?
Het dijbeen; het is ook het langste bot, ongeveer een kwart van je lichaamslengte.
Bronnen
- ICRP Publication 89 (Reference Values, 2002)
- Dachverband Osteologie (DVO)
- International Osteoporosis Foundation (IOF)