- Home
- Rekenhulpen
- Gewicht uit volume & dichtheid
Soortelijk gewicht: gewicht berekenen
De calculator berekent het gewicht van een onderdeel met m = ρ × V (massa = dichtheid × volume) voor balk/plaat, staf, buis en bol. Een stalen plaat van 1.000 × 500 × 10 mm weegt bij 7,85 kg/dm³ 39,25 kg.
Formules voor volume en gewicht
Het soortelijk gewicht – technisch de dichtheid – geeft aan hoeveel een bepaald volume van een materiaal weegt. Eerst bereken je het volume uit de maten, dan vermenigvuldig je met de dichtheid. Let op de eenheden: met maten in cm en dichtheid in g/cm³ krijg je gram; met maten in dm en dichtheid in kg/dm³ krijg je direct kilogram (1 g/cm³ = 1 kg/dm³ = 1.000 kg/m³).
| Vorm | Volume V | Tip |
|---|---|---|
| Balk / plaat / strip | lengte × breedte × dikte | plaat: kg/m² = dikte (mm) × dichtheid (kg/dm³) |
| Cilinder / ronde staf | π × r² × lengte | rond staal: kg/m ≈ d² (mm) × 0,00617 |
| Buis | π × (R² − r²) × lengte | R = buitenstraal, r = binnenstraal |
| Bol | 4/3 × π × r³ | r = halve diameter |
| Willekeurige vorm | bekend volume | bijvoorbeeld uit CAD of waterverplaatsing |
Rekenvoorbeelden
- Stalen plaat 1.000 × 500 × 10 mm: V = 10 × 5 × 0,1 dm = 5 dm³; m = 5 × 7,85 = 39,25 kg.
- Rond staal Ø 40 mm, 1 m lang: V = π × 2² × 100 = 1.256,6 cm³; m = 9,86 kg. De vuistregel 40² × 0,00617 geeft 9,87 kg/m.
- Stalen buis 60,3 × 3,0 mm, 2 m lang: doorsnede π/4 × (60,3² − 54,3²) = 540 mm²; V = 540 × 2.000 = 1,08 dm³; m = 8,48 kg (4,24 kg/m).
- Aluminium bol Ø 10 cm: V = 4/3 × π × 5³ = 523,6 cm³; m = 523,6 × 2,70 = 1,41 kg.
Soortelijk gewicht van veelgebruikte materialen
Waarden bij kamertemperatuur. Bij legeringen, hout en steen varieert de dichtheid per soort, vochtgehalte en porositeit; gebruik voor een offerte de waarde van het productblad. Een uitgebreide lijst staat in de tabel soortelijk gewicht.
| Materiaal | Dichtheid (g/cm³ = kg/dm³) | 1 m³ weegt |
|---|---|---|
| Staal (ongelegeerd, S235) | 7,85 | 7.850 kg |
| RVS (304 / 1.4301) | 7,90 | 7.900 kg |
| Gietijzer | 7,1–7,3 | 7.100–7.300 kg |
| Aluminium | 2,70 | 2.700 kg |
| Koper | 8,96 | 8.960 kg |
| Messing | 8,4–8,7 | 8.400–8.700 kg |
| Lood | 11,34 | 11.340 kg |
| Titaan | 4,51 | 4.510 kg |
| Goud | 19,32 | 19.320 kg |
| Beton (normaal) | 2,3–2,4 | 2.300–2.400 kg |
| Glas (floatglas) | 2,5 | 2.500 kg |
| Hout vuren / eiken (luchtdroog) | 0,45 / 0,70 | 450 / 700 kg |
| Water (4 °C) | 1,00 | 1.000 kg |
| PVC | 1,38–1,40 | 1.380–1.400 kg |
Veelgemaakte fouten
Wil je de uitkomst in pounds of ton zien, gebruik dan de omrekenaar voor gewicht.
- Diameter in plaats van straal: in π × r² hoort de halve diameter. Met de hele diameter krijg je vier keer te veel.
- Eenheden door elkaar: mm × mm × mm geeft mm³; 1.000.000 mm³ = 1 dm³. Bij 7,85 kg/dm³ is 1.000.000 mm³ staal dus 7,85 kg.
- Stortgoed: voor zand, grind of grond geldt het stortgewicht (inclusief lucht), zo’n 1,4–1,8 ton per m³, niet de dichtheid van het gesteente (2,6–2,7 t/m³).
- Gaten en toleranties: walstoleranties, boringen en coatings veranderen het werkelijke gewicht met enkele procenten.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je gewicht met het soortelijk gewicht?
Volume maal soortelijk gewicht: m = ρ × V. 2 dm³ aluminium weegt 2 × 2,70 = 5,4 kg.
Wat is het soortelijk gewicht van staal?
7,85 kg/dm³, oftewel 7.850 kg per m³. RVS zit met ongeveer 7,9 kg/dm³ iets hoger.
Hoe bereken je het gewicht van een stalen plaat?
Dikte in mm maal 7,85 geeft kg per m². Een plaat van 3 mm weegt 23,55 kg/m²; een plaat van 2 × 1 m dus 47,1 kg.
Hoeveel weegt een meter rond staal?
Ongeveer d² × 0,00617 kg, met d in mm. Een staf van 20 mm weegt 2,47 kg per meter.
Is soortelijk gewicht hetzelfde als dichtheid?
In de praktijk wel: beide geven massa per volume (kg/dm³). Strikt genomen is soortelijk gewicht een kracht per volume (N/m³), maar dat onderscheid maakt men in de werkplaats zelden.
Bronnen
- DIN EN 10025 / EN 10088 (Stahl, Edelstahl)
- DIN EN 1991-1-1 (Wichten von Baustoffen)
- Aluminium-Taschenbuch (Aluminium Deutschland)
- Physikalisch-Technische Bundesanstalt (PTB)