gewicht.org DE
  1. Home
  2. Materialen
  3. Soortelijk gewicht

Soortelijk gewicht en dichtheid: tabel

Bijgewerkt: 28 oktober 2026 · Materialen / Vloeistoffen, gassen & natuur

Het soortelijk gewicht (in de praktijk: de dichtheid) zegt hoeveel 1 cm³ van een stof weegt: water 1,00 g/cm³ (1 liter = 1 kg), staal 7,85, aluminium 2,70 en goud 19,32 g/cm³. Een kuub staal weegt dus 7.850 kg, een kuub vurenhout maar zo'n 470 kg.

Formule
ρ = m / V
SI-eenheid
kg/m³
Omrekenen
1 g/cm³ = 1 kg/l = 1 t/m³
Water (4 °C)
1,000 g/cm³
Zwaarste element
osmium, 22,59 g/cm³
Lichtste gas
waterstof, 0,09 kg/m³
Stoffen in de tabel
87

Wat is soortelijk gewicht en wat is dichtheid?

In het dagelijks taalgebruik is soortelijk gewicht hetzelfde als dichtheid of soortelijke massa: de massa per volume-eenheid, ρ = m / V. Wil je weten hoeveel iets weegt, dan reken je m = ρ · V. Een blok staal van 10 × 10 × 10 cm (1 liter) weegt 7,85 kg, hetzelfde blok vuren 0,47 kg. Snel rekenen kan met de dichtheid-calculator.

Handig: het getal in g/cm³ is ook het aantal kilo per liter én het aantal ton per kuub. Alles met een dichtheid onder 1,0 drijft op water, zoals ijs, de meeste houtsoorten, olie en PE/PP-kunststof.

Natuurkundig klopt het woord eigenlijk niet: gewicht is een kracht. Het echte soortelijk gewicht γ is gewicht per volume, γ = ρ · g, in N/m³. Water heeft zo'n 9,81 kN/m³. In de bouw wordt daar wel mee gerekend: NEN-EN 1991-1-1 hanteert voor ongewapend beton 24 kN/m³, ongeveer 2.450 kg/m³. Het verschil tussen massa en gewicht staat uitgelegd bij massa en gewicht.

Op school en in tabellenboeken (Binas) heet ρ dan ook dichtheid. Daarnaast bestaat de relatieve dichtheid zonder eenheid, ten opzichte van water: staal 7,85. Bij poreuze en gestorte materialen telt welk volume je bedoelt: kwartskorrels hebben 2,65 g/cm³, een berg droog zand maar 1,4–1,6 g/cm³ (stortgewicht).

Metalen

Bij 20 °C, voor zuivere metalen en gangbare legeringen.

StofDichtheid g/cm³kg/m³
Osmium22,5922.590
Platina21,4521.450
Goud19,3219.320
Wolfraam19,2519.250
Kwik (20 °C)13,5513.550
Lood11,3411.340
Zilver10,4910.490
Koper8,968.960
Nikkel8,918.910
Brons8,7–8,98.700–8.900
Messing8,4–8,78.400–8.700
Rvs (304/316)7,9–8,07.900–8.000
IJzer (zuiver)7,877.870
Staal (constructiestaal)7,857.850
Tin7,297.290
Gietijzer7,0–7,37.000–7.300
Zink7,147.140
Titaan4,514.510
Aluminium2,702.700
Magnesium1,741.740
Natrium0,97970
Lithium0,53530

Steen, bouwmaterialen en stortgoed

Natuursteen en baksteen variëren met de porositeit; stortgoed onverdicht.

StofDichtheid g/cm³kg/m³
Diamant3,513.510
Basalt2,8–3,02.800–3.000
Leisteen2,7–2,82.700–2.800
Graniet2,6–2,82.600–2.800
Marmer2,6–2,82.600–2.800
Kwarts2,652.650
Kalksteen (dicht)2,5–2,82.500–2.800
Gewapend beton2,52.500
Glas (floatglas)2,52.500
Normaal beton2,42.400
Zandsteen2,0–2,62.000–2.600
Volle baksteen1,6–2,01.600–2.000
Grind (gestort)1,5–1,81.500–1.800
Zand, droog (gestort)1,4–1,61.400–1.600
Teelaarde1,3–1,81.300–1.800
IJs (0 °C)0,917917
Cellenbeton0,35–0,80350–800
Verse sneeuw0,05–0,250–200

Hout, kurk en kunststof

Hout luchtdroog (12–15 % vocht); vers gekapt hout is door het water 50–60 % zwaarder, zie gewicht hout. Bij kunststof veranderen vulstoffen, glasvezel of weekmakers de waarden flink.

StofDichtheid g/cm³kg/m³
Pokhout1,2–1,31.200–1.300
Ebbenhout1,1–1,31.100–1.300
Beuken0,72720
Eiken0,69690
Essen0,69690
Berken0,65650
Lariks0,59590
Grenen0,52520
Douglas0,51510
Vuren0,47470
Populier0,45450
Kurk0,12–0,25120–250
Balsa0,10–0,20100–200
PTFE (teflon)2,15–2,202.150–2.200
Hard pvc1,38–1,401.380–1.400
PET1,381.380
Polycarbonaat (PC)1,201.200
Plexiglas (PMMA)1,18–1,191.180–1.190
Polyamide 6 (PA)1,131.130
ABS1,03–1,071.030–1.070
Polystyreen (PS)1,04–1,051.040–1.050
HDPE0,94–0,97940–970
LDPE0,91–0,93910–930
Polypropeen (PP)0,90–0,91900–910
Piepschuim (EPS)0,015–0,0315–30

Vloeistoffen

Bij 15–20 °C. Warmte laat vloeistoffen uitzetten: benzine wordt per 10 °C ongeveer 1 % lichter per liter.

StofDichtheid g/cm³kg/m³
Honing1,41.400
Glycerine1,261.260
Zeewater1,0251.025
Melk1,031.030
Water (4 °C)1,0001.000
Water (20 °C)0,998998
Olijfolie0,91–0,92910–920
Huisbrandolie0,82–0,86820–860
Diesel0,82–0,845820–845
Kerosine (Jet A-1)0,775–0,84775–840
Ethanol0,789789
Aceton0,79790
Benzine0,72–0,775720–775

Gassen

Bij 0 °C en 1.013 hPa in kg/m³, gelijk aan gram per liter. Bij 20 °C liggen de waarden zo'n 7 % lager; lucht weegt dan 1,20 kg/m³.

Gaskg/m³ (= g/l)
Propaan2,01
Koolstofdioxide (CO₂)1,977
Argon1,784
Zuurstof1,429
Lucht1,293
Stikstof1,251
Methaan (aardgas)0,717
Helium0,179
Waterstof0,090

Veelgestelde vragen

Wat is het soortelijk gewicht van water?

1,00 kg/dm³ bij 4 °C, ofwel 1.000 kg/m³. Bij 20 °C is het 0,998 g/cm³; zeewater zit rond 1,025.

Is soortelijk gewicht hetzelfde als dichtheid?

In de praktijk wel: beide worden gebruikt voor massa per volume. Strikt genomen is soortelijk gewicht een kracht per volume (N/m³) en heet de massa per volume dichtheid of soortelijke massa.

Wat is het soortelijk gewicht van staal?

Gewoon constructiestaal heeft 7,85 g/cm³ (7.850 kg/m³), rvs 7,9–8,0 g/cm³. Zie gewicht staal voor balken en plaat.

Hoe reken je g/cm³ om naar kg/m³?

Vermenigvuldig met 1.000: aluminium 2,70 g/cm³ = 2.700 kg/m³. Hetzelfde getal is het gewicht in kilo per liter.

Welke stof heeft de hoogste dichtheid?

Osmium, met 22,59 g/cm³. Platina volgt met 21,45 en goud met 19,32 g/cm³.

Bronnen

  • CRC Handbook of Chemistry and Physics
  • DIN EN 1991-1-1 (Wichten von Baustoffen)
  • DIN EN 228 / DIN EN 590
  • Bayerische Landesanstalt für Wald und Forstwirtschaft (LWF)