Ligt of licht gewicht?

Licht of ligt: zo onthoud je het

‘Licht’ met ch is een bijvoeglijk naamwoord: het tegenovergestelde van zwaar (en van donker). ‘Ligt’ met gt is de derde persoon enkelvoud van het werkwoord liggen: ik lig, jij ligt, hij ligt. Beide woorden klinken precies hetzelfde, daarom gaat het zo vaak mis.

Een handige test: kun je er ‘lag’ van maken (verleden tijd)? Dan is het ‘ligt’. ‘De tas ligt op de stoel’ wordt ‘de tas lag op de stoel’. ‘De tas is licht’ kun je niet in de verleden tijd zetten met ‘lag’; dus licht met ch.

• Juist: Deze fiets heeft een licht gewicht.
• Juist: Het gewicht ligt op de vloer. (liggen)
• Juist: Een lichtgewicht tent van 1,2 kg.
• Fout: ligt gewicht, ligtgewicht (met gt)

Lichtgewicht aaneen of licht gewicht los?

Beide schrijfwijzen bestaan, maar ze betekenen iets anders. Licht gewicht (los) is een gewone combinatie van bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord: ‘de koffer heeft een licht gewicht’, ‘door het lichte gewicht is hij makkelijk te dragen’. Je kunt het bijvoeglijk naamwoord verbuigen (lichte) en er een woord tussen zetten (een opvallend licht gewicht).

Lichtgewicht (aaneen) is een samenstelling. Je gebruikt het als zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld voor een gewichtsklasse in de sport of figuurlijk voor iemand zonder veel gezag (‘een politiek lichtgewicht’), en ook vóór een ander zelfstandig naamwoord: ‘een lichtgewicht jas’, ‘lichtgewicht kinderwagen’. De Woordenlijst Nederlandse Taal noemt lichtgewicht in die rol een bijvoeglijk naamwoord met maar één vorm: dus niet ‘lichtgewichte jas’.

Lichtgewicht in de sport

In vechtsporten en roeien is lichtgewicht een vaste klasse. In het profboksen ligt de grens van het lichtgewicht op 135 lb, ongeveer 61,2 kg, tussen het vedergewicht (126 lb, 57,2 kg) en het weltergewicht (147 lb, 66,7 kg), met daartussen nog de junior-klassen. Bij het lichtgewicht roeien gelden bij de mannen een maximum van 72,5 kg per roeier en een ploeggemiddelde van 70 kg; bij de vrouwen 59 kg en 57 kg.

Wie wil weten hoe zwaar bokshandschoenen zijn: zie bokshandschoenen. Wie zich afvraagt wat een gezond lichaamsgewicht is, kan de BMI-calculator gebruiken.

Andere ‘licht’-woorden

• vederlicht: zo licht als een veer, aaneen.
• lichtvoetig: luchtig, ook figuurlijk.
• lichtgewicht is ook gangbaar in reclame: lichtgewicht wandelschoenen, lichtgewicht koffer (zie koffer).
• ‘Licht’ in de betekenis van ‘niet donker’ (lichtblauw, daglicht) heeft dezelfde spelling.
• Meer over wat gewicht natuurkundig is: gewicht en massa.